Verhalen uit Neerpelt

De KANAALSTRAAT (7) : tjoektjoek

  
In de vroege lentedagen of in de late zomer kon je hem tegenkomen, mooi uitgedost in brede donkere broek met smalle pijpen en open hemd met wijde mouwen en op zijn getaande berberkop een bordeauxrode fez waaraan zwart het kwastje hing te zwieren.
Zijn linkerschouder een kleine bazaar vol tapijtjes, zo stapte hij schuin voorover gebogen door de straat en belde aan bij elke woning. Waar de deur openging lag de gang of de voorkamer in de kortste keren vol met fleurige blinkende karpetten, die hij dan één voor één opraapte om ze aan en weer af te prijzen, tot het laatste tapijtje dat langer bleef liggen en dat hij uiteindelijk als een ‘formidabel gunstkoopje’ wilde achterlaten. De tjoektjoek!
 In onze jonge jaren durfden we hem slechts op afstand volgen. Het was zo'n rare vreemde vogel in onze straat en meestal liepen we hem een eind voorop:’De tjoektjoek is daar!’.
De scharenslijper maakte ook tweemaal per jaar zijn ronde, maar van hem hadden we veel minder schrik. We liepen spelend en ravottend rond zijn karretje en zongen van ”schèresliéép… schèresliéép” tot hij ons sakkerend - ‘snotjung!’ - wegjoeg.
De voddenman met zijn platte ponywagen, die ook oud ijzer opkocht, was nog zo'n typische van-deur-tot-deur-figuur.
De Platte! Wat hij meenam moest eerst gewogen worden. Hij haalde dan een antieke punjer (ponder) te voorschijn en hing de voddenzak aan de haak, onder waakzaam toezien van moeder de huisvrouw. Of die trekveer niet verroest was? En is die schaal wel juist?
Oud ijzer werd niet gewogen. Daar kwam zelden de unster bij te pas. Vooraf werd gemarchandeerd over de prijs per kilo en het gewicht werd geschat, maar meestal gaf moeder het boeltje mee voor een habbekrats, blij dat ze er van af was.    
Het levendigste beeld uit mijn herinneringen aan figuren uit de Kanaalstraat van toen is dat van de afzwaaiende soldaten. Op welke dag van de week weet ik niet meer, maar het was dan altijd zomers dorstig mooi weer en zelden op zondag. Van achteraan in de Kanaalstraat kon je ze al horen als ze bij den Tup buitenkwamen of de bocht namen. Te voet, soms met de fiets aan de hand, zelden in groep, soms getweeën gearmd maar meestal alleen, op korte afstand gevolgd door een andere kwamen ze zingend de straat in gezwierd. "En we zijn er van de klas en we drinken nog e glazeke… terwijl die arme schachten aan ’t patatten jassen zijn… vergeten wij den troep en die droevige daaàgen… we roepen allen gelijk… smeerlappen ge zijt ons kwijt!" Het meestal rode maar soms ook gele of witte kwastje vóór aan hun muts, ’de floche’, zwaaide lustig mee op en neer.
En dan verdwenen ze struikelend in de volgende herberg.
                                                                    Lvpk.
(wordt vervolgd)

De vorige afleveringen van De Kanaalstraat:

1   2   3   4   5   6

Wie was de laatste suisse?

Wie was de laatste suisse van de kerk in het centrum? vroeg LvpK vorige keer op deze pagina. Niemand weet het nog. Ook Bompa Cor niet. Wel schreef hij dit:

 "Helaas, ik heb de naam gekend maar kom er niet meer op en ook enkele leeftijdgenoten wisten het niet meer.
 "Maar van Overpelt weet ik het nog wel: dat was de heer Kusters van de Rodenbachlaan. Een suisse dat was een kerkwachter in een uniform met tressen op de schouders en versierselen, met ook een mooie steek [hoed] en met een hellebaard in de hand - dat is een lans, een steek- en hakwapen, ik denk dat dit meer symbolisch was (red.: laten we het hopen!).
Hij zorgde voor orde en stilte tijdens de dienst, want in die tijd - ik spreek van 1952 - zat de kerk nog vol. Er was een pastoor, eerwaarde heer Cartuyvels - zijn bijnaam was het duiveltje -, dat was een harde donderpreker op de kansel. Voor de mis begon liep hij naar achter en deed de buitendeur dicht. Achteraan stonden de mannen en als hij naar voor ging zei hij hardop:"En nu mond dicht en luisteren!"
Ik was toen soldaat en woonde onder de kerktoren op de markt en als ik verlof had ging ik naar de hoogmis. Ik was bij de luchtmacht. Op een dag ging ik in uniform naar de mis, ik liep de kerk binnen, die zat overvol. Daarom ging ik maar naar voren. De suisse kwam op mij af en zei: "Soldaat, uw baret af!"  Ik was die baret zo gewoon en was vergeten ze af te zetten. Maar gevolg was dat  alle ogen op mij gericht waren, ook die van alle meisjes - want als je toen soldaat was, was je een soort macho; u weet wel "In the Mood" en Glenn Miller-muziek, de oorlog was ook nog niet zo lang voorbij...
Maar om bij de vraag te blijven: ik meen dat de oorsprong van de suisse bij de Zwitserse Wacht van het Vaticaan ligt."

Poermenneke's intelligente spelletjes

spelletje 1

spelletje 2

spelletje 3

terug naar de Neerpeltpagina