De meimaand staat traditioneel bekend als Mariamaand. Net zoals de natuur in mei volop tot bloei komt, symboliseert Maria in het christendom het nieuwe leven doordat zij Jezus ter wereld bracht. Voor
Jef Vanbussel vormde dat de inspiratie voor een nieuwe reeks bijdragen, die vandaag te lezen zijn op Internetgazet Bocholt, Hechtel-Eksel, Hamont-Achel, Leopoldsburg en Bree:
De Onze-Lieve-Vrouw in de kapel net buiten de Opitterse agglomeratie heeft al zo’n zeventig jaar een dubbele naam. Als Onze-Lieve-Vrouw Troosteres der Bedrukten heeft ze de langste staat van dienst.
Volgend jaar rondt ze de kaap van zes eeuwen sinds haar wijding. Logisch dus dat de lokale aandacht vooral naar deze O.L.V. gaat: met vlaggen, een ruimte voor het offeren van kaarsen, een fraai interieur en mooie tenu’s uit een uitgebreide garderobe. Noblesse oblige!
Aan de straatkant van diezelfde kapel staat in een bescheiden nis een beeldje van een tweede Maria. Eerst stond daar onder een houten afdakje een Maria-schilderij op hout. Beide waren aan vervanging toe. Deze Maria uit 2003 is een creatie van Stefan Bongaerts. Ze draagt reiskledij en sandalen en heeft een staf in de hand. Het is de Onze-Lieve-Vrouw van de Heirbaan.
In het namenbestand van de meeste Mariakapellen in Vlaanderen en Nederland is dat een vrij unieke naam. Hij is geen vinding van Stefan Bongaerts, maar stamt uit de tijd van Theodoor Hoedemakers.
Bert Stoffels: “Theodoor Hoedemakers was hier pastoor van 1947 tot 1957. Het was een man van initiatieven, ook in andere parochies waar hij pastoor was. Vanaf 1954 organiseerde hij aan de kapel, in navolging van Bocholt, een voertuigwijding. Uiteraard ging het hem daarbij om de devotie, maar net zo goed om het sociale, om mensen samen te brengen. Pastoor Hoedemakers stond tussen zijn parochianen. Collega-pastoors preekten tegen de komst van de bekende spiegeltenten, maar met de kermis opende Hoedemakers in de spiegeltent in Opitter telkens de dans.”
En die kapelbenaming met ‘heirbaan’? In Hoedemakers’ Opitterse pastoorstijd deden theorieën over oude Romeinse wegverbindingen vanuit Tongeren richting het noorden van onze provincie volop de ronde. Her en der werden toen echte, of soms ook vermeende, Romeinse vondsten opgegraven. In de toenmalige situatie vormden die vondsten aanleiding tot papieren ‘reconstructies’ van vermoedelijke Romeinse wegtrajecten. In lokale namen bleven die theorieën wel eens hangen. Zo ook in de tweede benaming van de Opitterse O.L.V.-kapel.
Voor een wijding schuiven aan de kapel in Opitter al lang geen voertuigen meer aan. De devotie voor Onze-Lieve-Vrouw ter Heirbaan hield daar (zo goed als) op te bestaan. In het bronzen beeld van kunstenaar Bongaerts en in de tweevoudige benaming van de kapel leeft Hoedemakers’ initiatief wel nog voort.
Jef Vanbussel
Met dank aan Bert Stoffels en Luk van de Sijpe.
Foto boven de tekst: de kapel met in de nis O.L.V. van de Heirbaan.
Eerste en tweede foto onder de tekst: close-up van het beeld en van de voet van het beeld.
Foto’s: Jef Vanbussel.