"Niets is prachtiger dan de kunst om vrij te zijn, maar niets is moeilijker te leren dan hoe je die vrijheid moet gebruiken'. Alexis de Tocqueville in Over de democratie in Amerika (1835-1840)
In de jaren dertig van de 19de eeuw reisde de Franse politicus De Tocqueville (1805-1859) door de Verenigde Staten. Nadien schreef hij een verhandeling over de democratie en de kracht en kwetsbaarheden van dit systeem. De vrijheid die mensen in een democratie genieten is niet alleen een recht, maar ook een vaardigheid die verantwoordelijkheid met zich meebrengt. Vrijheid bloeit volgens De Tocqueville in samenlevingen waar mensen samenwerken en elkaar rechten respecteren. Tegelijk waarschuwt hij voor overmatig individualisme, omdat dit kan leiden tot een gebrek aan verantwoordelijkheid en sociale samenhang. Democratie is veerkrachtig wanneer burgers actief hun vrijheid combineren met betrokkenheid en verantwoordelijkheid.
Fenna Kortooms in de Filosofie Kalender.