Masterplan voor site Lutgart klaar

De Lutgart-site werd in 2017 aangekocht door stad Beringen om leegstand en verloedering in het centrum tegen te gaan. Omdat een definitieve invulling nog ontbrak, werd de site vanaf 2019 tijdelijk opengesteld voor startende ondernemers, ambachten, verenigingen en culturele initiatieven. Met bijna 40 lokalen in gebruik en een aanhoudende wachtlijst groeide Lutgart uit tot een bruisende plek die nieuwe dynamiek bracht naar het stadscentrum. Na meer dan vijf jaar intensief gebruik is duidelijk dat een tijdelijke invulling niet volstaat en dat de site toe is aan een duurzame toekomstgerichte aanpak. 

“Met de herontwikkeling van de Lutgart-site maken we een heel bewuste keuze voor stadsontwikkeling met visie,” zegt burgemeester Thomas Vints. 

“Dit project is geen losstaand verhaal, maar een sleutelstuk in de verdere versterking van Beringen-centrum. We bouwen verder op wat hier gegroeid is en vertalen dat naar een duurzame stadswijk met een duidelijke toekomstvisie, waar erfgoed, vergroening, wonen en ondernemen samen het centrum structureel versterken.” 

Begin 2025 lanceerde stad Beringen, met ondersteuning van de Vlaams Bouwmeester, een oproep aan geïnteresseerden om een multidisciplinair ontwerpteam aan te stellen. Het geselecteerde team bestaat uit PLUSOFFICE voor stedenbouw, publieke ruimte en participatie, Petillon Ceuppens voor architectuur en lokale inbedding, en CityD-Wes voor financiële haalbaarheid en beheer. Gedurende één jaar werkte dit team intensief samen met de stad, de huidige gebruikers en de centrumhandelaars aan een ambitieuze maar haalbare toekomstvisie. Volgens Ward Verbakel, architect-stedenbouwkundige bij PLUSOFFICE, toont dit project hoe Beringen bewust kiest voor innovatie in stadsvernieuwing.

“Beringen pioniert met de Lutgart- site in tijdelijk gebruik voor de creatieve economie, in de ontharding van de speelplaats tot de groene zone van ‘de Lutgaard’ en in circulair denken met een doorgedreven hergebruik van gebouwen en materialen. Er komen heel wat nieuwe woningen bij op deze site voor diverse types bewoners. Samen met de huidige en toekomstige gebruikers van ateliers en ontmoetingsruimtes zorgen zij voor een echte bedrijvige woonkern. Het is bijzonder hoe dit bestuur stadsvernieuwing niet louter als kernverdichting, maar vooral als kernversterking benadert.” 

Circulair 

Een belangrijk uitgangspunt van het masterplan is het doordacht behoud en hergebruik van bestaande gebouwen die passen binnen de toekomstige ontwikkeling van de site en voldoende kwaliteit hebben voor hergebruik op lange termijn. Verschillende panden worden gerenoveerd in plaats van gesloopt, wat bijdraagt aan een circulaire en duurzame ontwikkeling met behoud van het authentieke karakter van de site. Tegelijk wordt sterk ingezet op vergroening: de Lutgart-site krijgt aanzienlijk meer groene ruimte, een bewuste keuze die zorgt voor meer leefkwaliteit, verkoeling en ruimte voor ontmoeting. Enkel de gebouwen van de huidige sporthal en het JAC en OverKophuis maken plaats voor een nieuwe ontwikkeling met ondergrondse parking. De jongerenwerking blijft behouden en wordt elders op de site ondergebracht. 

De vernieuwde Lutgart-site wordt ingericht rond drie nieuwe publieke ruimtes: de groene zone van ‘de Lutgaard’, de door horeca omringde ‘Koer’ en tenslotte ‘de Dries’, een verbindend plein richting het nieuwe woonerf. Bovendien is de site doorwaadbaar voor zachte weggebruikers, met nieuwe verbindingen naar de Markt, de Hoogstraat en de Onze-Lieve-Vrouwstraat. Zo versterkt Lutgart de winkellus en de samenhang van het centrum. 

Het masterplan voorziet in een evenwichtige mix van functies: 

• Ongeveer 160 wooneenheden, waarvan 15% sociaal wonen. Hiervoor werkt stad Beringen samen met Wonen in Limburg (WIL). De wooneenheden bestaan uit een mix van appartementen, starters- en stadswoningen en alternatieve woonvormen. 

• Ruimte voor ondernemerschap, ambachten en voorzieningen • Een polyvalente zaal voor verenigingen en jongerenwerking, en ruimte voor de tekenacademie. 

• Start-up-ruimtes voor beginnende ondernemers aan verlaagde tarieven 

• Kleinere, betaalbare units voor ambachten en makers 

De commerciële invulling versterkt het bestaande winkelaanbod in het centrum en wordt marktconform uitgewerkt. Die extra bedrijvigheid trekt nieuwe bezoekers en doelgroepen aan. 

“Maar Lutgart blijft tegelijk een plek waar ondernemers kansen krijgen,” zegt schepen van Lokale Economie Ornella Schreurs. 

“Met kleinere ruimtes en startersformules aan aangepaste tarieven maken we ondernemen hier toegankelijker dan in een klassiek handelspand. Ambachten en creatieve makers blijven een belangrijke troef. Dit masterplan voorziet bovendien ook ruimte voor permanente sitegebruikers, niet alleen voor starters.” 

Doordachte investering met langetermijnrendement 

Samen met de opmaak van het masterplan werd een grondige financiële oefening gemaakt. Het project is opgevat als een financieel haalbare én op termijn ook een financieel positieve ontwikkeling voor de stad, met blijvende maatschappelijke en economische meerwaarde voor Beringen-centrum. De totale ontwikkeling van de Lutgart-site wordt geraamd op 34 miljoen euro. In haar meerjarenplan voorziet stad Beringen op dit moment een eigen investering van 3 miljoen euro. 

De stad start nu de zoektocht naar een projectontwikkelaar die het masterplan zal realiseren. De werken starten in 2028 en verlopen gefaseerd. Voor de totale ontwikkelingsduur rekent stad Beringen op ongeveer 10 jaar. Bovendien engageert de stad zich om de huidige gebruikers zo lang mogelijk op de site te behouden. Ook na voltooiing blijft er ruimte voor ondernemerschap, zij het in modernere en kwalitatief afgewerkte infrastructuur.

"Met het masterplan voor de Lutgart-site zet stad Beringen een belangrijke stap richting een duurzaam, bruisend en toekomstgericht stadscentrum; gebouwd op wat vandaag al werkt, met het oog op morgen", klinkt het tot slot.