Onze-Lieve-Vrouwstraat

Die poort lag toen ook op het einde van de Onze-Lieve-Vrouwstraat. Dit is dan ook één van de oudste straten van de ‘binning’ van Beringen. Over Onze Lieve Vrouw zelf, ofwel de heilige maagd Maria, kan heel veel gezegd/geschreven worden. 

Eerst kort iets over Maria in verwante godsdiensten: Het Heilige Boek van het Jodendom heet de Tenach en komt grotendeels overeen met het Oude Testament van het Christendom. Maria (Miryam in het Hebreeuws) komt er wel in voor maar heeft geen belangrijke rol. Ze was een Joodse vrouw, leefde in Galilea en volgde de Joodse tradities van toen, behorend tot het volk van Israël. Ze had binnen het Jodendom geen vooraanstaande rol maar was vooral een Joodse vrouw en moeder. Even terzijde: Interessant is dat Maria in zekere zin de brug vormt tussen het Jodendom en het Christendom: ze was volledig geworteld in het Joodse geloof, terwijl haar zoon Jezus aan de oorsprong staat van het Christendom.

In de Islam heeft Maria (Maryam) dan weer wel een uitzonderlijk belangrijke en zeer gerespecteerde plaats. Ze is zelfs een van de belangrijkste vrouwenfiguren uit de Koran. Ze wordt er beschouwd als de moeder van Jezus (Isa). Jezus op zijn beurt wordt erkend als een belangrijke profeet. Net als in het Christendom wordt Jezus volgens de Koran zonder menselijke vader geboren. De zwangerschap van Maria wordt als wonder beschreven. Bovendien wordt Maria als bijzonder zuiver en uitverkoren beschouwd. Dit geeft haar een uitzonderlijk hoge status. En zo komen we bij het Christendom. Daarin is Onze-Lieve-Vrouw de traditionele eretitel voor Maria, de moeder van Jezus Christus. De naam drukt eerbied en genegenheid uit en wordt vooral gebruikt in de Rooms-Katholieke traditie, maar ook daarbuiten is de benaming bekend. Maria was volgens het Nieuwe Testament een jonge Joodse vrouw uit Nazareth. Zij was verloofd met Jozef en ontving volgens het evangelie de boodschap van de engel Gabriël dat zij de moeder van Jezus zou worden. Christenen zien haar dan ook als de moeder van Jezus Christus, maar daarnaast ook als een voorbeeld van geloof, nederigheid en gehoorzaamheid aan God en zeker als een voorspreekster bij God (vooral in de katholieke en orthodoxe traditie). 

In de middeleeuwen was dit een eretitel voor Maria en het betekende letterlijk ‘onze geliefde vrouw’ of ‘onze geëerde dame’. Daarom dragen talloze kerken, kathedralen en kapellen haar naam, zoals de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen en de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Brugge. Dichter bij huis hebben we de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek van Scherpenheuvel. Door de eeuwen heen zijn er ook veel meldingen geweest van Mariaverschijningen. De bekendste zijn wellicht die van Lourdes (1858) en Fátima (1917) en in ons land was er Banneux (1933). 

In Beringen ben ik 12 kapellen en kapelletjes op het spoor gekomen die gewijd zijn aan Onze Lieve Vrouw. De bekendste is zonder twijfel die van ‘Koersels Kapelleke’. Maria verscheen er niet maar de legende gaat terug tot 1826 wanneer een man op de uitgestrekte heidevlakte verdwaalt en Maria aanroept, op zoek naar water. Er ontsproot een bron die hem redding bracht. Uit dankbaarheid werd er een Mariabeeld aan een staak geplaatst. En zo ontstond het lokale maar erg gekende bedevaartsoord ‘Koersel Fonteintje’, in de volksmond dus beter gekend als ‘Koersels Kapelleke’. 

Tot slot nog dit: belangrijke Mariafeesten zijn 1 januari – Maria, Moeder van God, 25 maart – Maria-Boodschap (Aankondiging door de engel Gabriël) en 8 december – Onbevlekte Ontvangenis van Maria. Maar het bekendste is ongetwijfeld vandaag, 15 augustus. Die feestdag vieren we als Maria-Tenhemelopneming, een erg belangrijke kerkelijke feestdag. In onze regio is het niet echt ingeburgerd, maar zeker rond het Antwerpse is dit ook ‘Moederdag’.