Bij de voorstelling van het nieuwe boek van
Luk Van de Sijpe over de Hamontse teutencompagnie Rijcken nam
Theo Coun de aanwezigen mee door de geschiedenis van het onderzoek naar de teuten. Zijn conclusie was duidelijk: het nieuwe boek is veel meer dan alleen een studie over één Hamontse familie.
Teuten waren rondtrekkende handelaars en ambachtslieden uit de Kempen die maandenlang van huis waren en vooral op het platteland handel dreven. Er waren onder meer textielhandelaars, ketellappers, veekastreerders, veehandelaars en zaadverkopers. De teutenhandel ontstond in de 16de eeuw en hield stand tot het begin van de 20ste eeuw.
Over die teuten is al veel geschreven. Coun schetste hoe het wetenschappelijk onderzoek vanaf het begin van de 20ste eeuw vorm kreeg en later een belangrijke impuls kreeg door onder meer Jef Mertens en Luk Van de Sijpe.
Daarbij koos Van de Sijpe een andere invalshoek. Waar eerder onderzoek vooral steunde op externe bronnen zoals schepenbank- en notarisarchieven, kon hij beschikken over interne documenten van de teuten zelf. Voor zijn nieuwe boek onderzocht hij verschillende familiearchieven, met het archief van de familie Rijcken als belangrijkste bron.
Daardoor wordt duidelijk hoe zo'n compagnie werkelijk functioneerde. Wie waren de vennoten? Hoe kon een leerjongen toetreden? Hoeveel kapitaal moest hij inbrengen? Welke goederen werden verkocht en hoeveel winst werd gemaakt? Ook de familiale banden tussen de vennoten Rijcken, Simons, Joosten en Boelaers konden worden gereconstrueerd.
De compagnie Rijcken had handelsgebieden in Nederland en beschikte er over winkels en woningen. Textiel was het belangrijkste product, maar daarnaast werd ook gehandeld in onder meer koperwerk, varkens en zaden.
Uit de boekhouding blijkt bovendien dat de handel lucratief was. Een vennoot kon jaarlijks een brutowinst van ongeveer 1.000 tot 2.000 gulden opstrijken, aanzienlijk meer dan een geschoolde arbeider in die tijd.
Coun eindigde zijn uiteenzetting met een stevig compliment voor de auteur. Hij rekent het werk van Van de Sijpe tot de categorie boeken die uitgroeien tot een standaardwerk binnen hun vakgebied.
Morgen laten we Luk Van de Sijpe zelf aan het woord over zijn onderzoek en vooral over een van zijn bijzonderste bronnen: het unieke kastboek van de compagnie Rijken.