Wie in Hechtel aan het rondpunt passeert, staat er wellicht niet altijd bij stil dat een van de gebouwen in de buurt een bijzonder rijke geschiedenis heeft. Achter de muren van
Distilleerderij De Korhaan gaat een verhaal schuil dat teruggaat tot
1833. Een verhaal van ondernemende families, koloniale waren, jenever, oorlog en wederopbouw. We gingen er op bezoek en spraken met
Luc Geukens en
Karolien Vandenbussche.
Het verhaal begint kort na de Belgische onafhankelijkheid. De familie Byvoet had in Nederland, in de omgeving van Eindhoven, een handel in koloniale waren en een tabakskerwerij.
Meer foto'sOmdat de verhoudingen tussen België en Nederland na 1830 niet bepaald hartelijk waren, besloot de familie ook aan deze kant van de grens een vestiging te openen.
Een van de zonen trok naar Hechtel en vestigde zich op de plek waar vandaag nog altijd De Korhaan te vinden is.
Een fabriek die een hele hoek innam
"Je moet je voorstellen dat het fabrieksterrein destijds bijna de volledige hoek aan het huidige rondpunt besloeg", vertelt Luc Geukens. "Van hier tot aan de straat richting kerk en verder tot aan het paadje achter het gebouw. Het was in die tijd een belangrijke werkgever voor de omgeving."
De familie Byvoet groeide uit tot een invloedrijke familie in Hechtel. In de omgeving stonden verschillende herenhuizen die aan de familie toebehoorden.
Naast de handel in koloniale waren en de verwerking van tabak ontstond er ook een andere activiteit: het stoken van jenever. Dat was in de negentiende eeuw niet ongebruikelijk. Heel wat landbouwers en ondernemers stookten zelf sterke drank, aanvankelijk vaak voor eigen gebruik. Ook bij de familie Byvoet groeide die nevenactiviteit geleidelijk uit tot een volwaardige onderneming.
Van Byvoet naar Scheelen
Toen de familie Byvoet later failliet ging, kwam het bedrijf in handen van de familie Scheelen. Die had in Hechtel een boerderij met de naam Leukenhof en was zelf al actief met het maken van jenever.
Drie broers Scheelen namen de gebouwen en de stokerij over. De handel in koloniale waren werd niet voortgezet, maar de productie van jenever en likeuren werd verder uitgebouwd.
De naam Leukenheide, die ze aan de stokerij gaven, bleef bestaan als officiële bedrijfsnaam. De Korhaan is de historische naam die vandaag opnieuw als commerciële naam wordt gebruikt.
De Slag om Hechtel liet diepe sporen na
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg het gebouw een heel andere functie. Duitse soldaten waren er ingekwartierd, terwijl officieren verbleven in de vroegere villa's van de familie Byvoet. De stevige kelders werden gebruikt voor de opslag van munitie.
"Dat verklaart mee waarom er tijdens de Slag om Hechtel zo zwaar gevochten werd op deze plek", vertelt Luc. "Het rondpunt was een belangrijk kruispunt voor troepenverplaatsingen, maar ook het gebouw zelf had een militaire betekenis."
De gevolgen waren verwoestend. Tijdens de gevechten in september 1944 ging het gebouwencomplex grotendeels in vlammen op.
Van de oorspronkelijke bebouwing bleef slechts een klein gedeelte overeind. Wie vandaag goed kijkt, kan op sommige plaatsen nog sporen van kogelinslagen ontdekken.
Na de oorlog werd de distilleerderij heropgebouwd, maar op veel kleinere schaal. Waar vroeger een omvangrijk fabrieksterrein lag, kwamen ook woningen.
Jenever én wijn
In de jaren vijftig kwam de onderneming in handen van Jacques Scheelen, die de activiteiten voortzette. Naast jenever en likeuren speelde ook de wijnhandel een belangrijke rol.
Wijn werd in Frankrijk aangekocht, in Hechtel gebotteld en vervolgens over heel België verdeeld. Oude foto's tonen vrachtwagens waarmee de producten tot aan de kust werden geleverd.
De onderneming bouwde door de jaren heen een indrukwekkend assortiment op. Een deel van de producten werd onder eigen naam verkocht, maar er werd ook voor andere handelaars geproduceerd.
Een nieuw hoofdstuk in 2014
Na vele decennia in handen van de familie Scheelen kwam de distilleerderij in 2014 in nieuwe handen. Luc Geukens werd aangetrokken om de onderneming opnieuw op de rails te zetten.
"De bedoeling was heel duidelijk: de distilleerderij moest blijven bestaan. Niet alleen het gebouw, maar vooral ook de recepten en de kennis die hier door de generaties heen waren opgebouwd."
De apparatuur werd gemoderniseerd en de productie aangepast aan de hedendaagse vereisten. Maar één keuze stond vast: er zou verder gestookt worden op de historische locatie in het centrum van Hechtel.
Vandaag is Mark Bollen eigenaar van de onderneming. Samen met een klein team houden Luc Geukens en Karolien Vandenbussche het verhaal van De Korhaan levend.
En dat verhaal is nog lang niet uitverteld.
In een volgend artikel, dat je morgen kan lezen, ontdekken we waarom een kruidenmengeling die oorspronkelijk voor runderen werd gebruikt, uitgroeide tot een van de bekendste producten van de Hechtelse distilleerderij.