Ik associeer stiltewagons in de eerste plaats met de NS. De Nederlandse Spoorwegen kennen het concept al sinds 2003. Passagiers in deze wagons houden zich in stilte bezig, zonder anderen te storen met gesprekken, muziek of luidruchtige filmpjes op hun smartphone. Op de lijn Hamont-Antwerpen is de stiltewagon nog niet ingevoerd. Daarom zet ik meestal een koptelefoon op, zodat ik kan luisteren naar wat ik wil zonder anderen te storen.
Enkele maanden geleden was ik op citytrip in Kopenhagen en maakten we een uitstap naar Malmö met de trein via de beroemde Sontbrug. Daar zat ik in een
stiltewagon, waarvan ik een foto aan deze tekst toevoeg. Op de wagon zelf staat in verschillende talen aangegeven dat het om een stiltewagon gaat. Bovendien wordt op elke zetel nog eens gevraagd om stil te zijn en zo de medepassagiers niet te storen.
Ik wil meteen ook een tip geven voor wie op zoek is naar een mooie bestemming voor een citytrip. Kopenhagen is bijzonder indrukwekkend en onze stadsgids kan ik van harte aanbevelen. Google op "Dirk Evers Kopenhagen" en je komt uit bij een stadsgids die geboren en getogen is in Pelt, maar al decennialang in Denemarken woont. Hij kent de Deense hoofdstad op zijn duimpje en slaagt er zelfs in om van een fietstocht naar een afvalverbrandingsinstallatie een toeristische trekpleister te maken. We genoten er van een prachtig uitzicht over Kopenhagen en, aan de andere kant, van een weids vergezicht op Malmö, met de Sontbrug die beide landen verbindt. Een mens zou er stil van worden.
Dat brengt me terug bij de stiltewagons tussen Denemarken en Zweden. Hoewel duidelijk, onder meer in het Engels, was aangegeven dat het om een stiltewagon ging, moest de treinbegeleider de reizigers er toch op wijzen dat ze zich in een stiltewagon bevonden. De toeristen waren in hun eigen land blijkbaar niet gewend aan zo'n wagon.
In Japan is het dan weer heel anders. Daar is vrijwel elke treinwagon een stiltewagon. Japanners maken er een erezaak van om de hele rit in stilte door te brengen en zo hun medereizigers niet te storen. Reizigers die onderweg praten of telefoneren, zijn er dan ook meestal toeristen.
In België kent de NMBS pas sinds 2023 stiltewagons en op de lijn Hamont-Antwerpen heb ik er nog nooit een gezien. Behalve die ene keer dat ik tot mijn vreugde zag dat een trein met stiltewagons op het perron klaarstond voor vertrek naar Hamont. Die vreugde was echter van korte duur. Na zes minuten meldde de treinbegeleider dat de trein, in tegenstelling tot wat op de schermen stond aangegeven, toch niet naar Hamont zou rijden.
Mijn stiltewagon moet ik dus voorlopig zelf creëren, met een koptelefoon of door een rustig plekje op te zoeken. Stilte op de trein is op de lijn Hamont-Antwerpen voorlopig nog niet gegarandeerd.
Gert Cuppens