Aan de vooravond van Sint-Barbara staan we even stil bij deze heilige die voor onze stad en streek een heel bijzondere betekenis heeft. Sint-Barbara is immers de patroonheilige van de mijnwerkers en alle andere gevaarlijke beroepen zoals brandweerman. 4 december ofwel Sint-Baar was een feestdag voor de mijnwerkers. Er werd die dag niet gewerkt maar gefeest, flink geweest zeg maar gerust. De cafés zaten afgeladen vol en het bier vloeide rijkelijk.
Het beeld van Barbara is er eentje met een toren. Daar werd ze immers door haar vader opgesloten om haar uit de handen te houden van een massa’s vrijers die afkwamen op de naam en faam van deze welgestelde dochter uit Nicodemië. Maar hun inspanningen waren tevergeefs, want Barbara was al verliefd: op het Christendom. Dat geloof droeg ze uit, door in de toren waarin ze gevangen zat, drie ramen te laten plaatsen – een symbolische daad die verwijst naar de heilige Drievuldigheid. Toen haar vader lucht kreeg van het geloof van dochterlief onthoofde hij haar. Sint-Barbara wordt daarom ook aanbeden tegen de hoofdpijn. Onmiddellijk na zijn vreselijke daad werd hij door de bliksem getroffen en stierf ter plekke.
Op veel plaatsen waar bronnen of putten zijn wordt het water geneeskrachtig beschouwd tegen koorts en die koortsbronnen worden dan gewijd aan een heilige. Zo is er in Maastricht niet alleen de Sint-Barbaratoren maar in de Onze-Lieve-Vrouwekerk ligt een deel van haar onderkaak. Wie flinke tandpijn had, kon zich wenden tot de Onze-Lieve-Vrouwe Kerk. Daar kon je water krijgen dat was gezegend met het kaakbeen van Barbara. In 1651 schreef Maastrichtenaar Andreas Bouwens een boekje over allerlei wonders die te maken hadden met de heilige Barbara.
In onze mijnstreek leeft Sint-Barbara nog altijd. De mijnwerkers-brancardiers eren Barbara uiteraard, er is de pastarale eenheid Sint-Barbara en de school Buso Vibo Sint-Barbara. Voor de fusie was er in Paal ook nog een Sint-Barbarastraat. Nu is er nog één straatnaam uiteraard, in het hartje van Beringen-Mijn.
Ten tijde van de steenkoolmijnen vonden er op 4 december processies en optochten plaats. Het St-Barbara feest was voor iedereen in de cité een groot feest. De hele gemeenschap was erbij betrokken. Zelfs de kinderen hadden op 4 december geen school. Op die dag werd door de kinderen al vaak Sinterklaas gevierd. Morgens begon het, met een mis rond 10 uur. Niet iedereen kwam daar naartoe, maar de kerk zat toch altijd stampvol. Daar waren ook mijnwerkersvrouwen bij. Die mochten wel naar de kerk komen, maar daarna was het alleen voor de mannen. Ze trokken dan naar het Casino, waar de harmonie hen opwachtte. Daar volgde meestal een speech van de directeur, en dan kwam de uitreiking van de eretekens en de medailles. En gratis drank, sigaretten en sigaren. En dan ging het feest verder in één van de vele cafés op de cité.
Vandaag is de traditie in Beringen een beetje verwaterd maar toch kan je maandag 4 december nog meevieren. Om 10u is er een mis in de kerk van Paal met de mijnwerkers-brancardiers. Na de viering is er een receptie in de kerk. Ook erfgoedvereniging Citévolk Spreekt viert al jaren Sint-Barbara. Het is hun jaarlijks feestje voor de vrijwilligers. (Hans Put - foto Gust Ischen)