Twee kanalen doorklieven de noordoosthoek van onze provincie. Het ene, de
Zuid-Willemsvaart, viert in onze regio in mei 2026 zijn tweehonderdste verjaardag. Het andere, het
Kempisch Kanaal van Bocholt naar Herentals, dateert van 1846 en is dus exact twee decennia jonger.
In 1892 fietste de gewezen Hasselaar en fervent wielertoerist Henri L'Allemand (1868–1940) een tijdlang langs beide kanalen. L'Allemand reed toen zijn eigen ‘Tour de Limbourg’. De zeer persoonlijke indrukken van die tocht door onze provincie noteerde hij in En Campine, excursion d’un cycliste à travers le Limbourg belge.
“Het Kempens Kanaal trekt een blauwige geul naar een onzichtbare einder. Het kanaalwater lijkt te slapen. Af en toe rimpelt het door de sprong van een enkele vis. Zich uitdijende golfjes breken, uitstervend, op de kanaalboorden.
Daar glijdt een zwaar beladen boot over het water. Twee voorovergebogen en als paarden ingespannen vrouwen trekken hem voort. De leren trekriemen pletten hun borsten. Als ganzen, in een waggelende kadans, stappen moeder en dochter gedachteloos in moeizaam verwrongen houdingen achter elkaar aan. Ze zijn uitgeput, zuchten en steunen, hijgen kortademig.
De moeder is zes maanden zwanger. Aan het scheepsroer waakt een jong kind. Op de voorsteven staat een man. Hij rookt zijn pijp bruin. Met de armen over elkaar slaat hij de zwoegende vrouwen gade.
En tussen de paden aan weerszijden van het kanaal glijdt de boot geruisloos voort. ‘De Wil van God’ staat als scheepsnaam op zijn achtersteven gegraveerd.
Dit is de Kempen zoals ze is: ruig, miserabel, naargeestig.”
— Henri L'Allemand, 1892
Jef Vanbussel
Foto 1: Cees Verhagen – De geschiedenis van de Zuid-Willemsvaart
Foto 2: Historisch Colmschate
Bron
Henri L'Allemand, En Campine, excursion d’un cycliste à travers le Limbourg belge
Vertaling: Jef Vanbussel
In deze reeks verscheen eerder: