Sint-Antoniusstraat

Onder de indruk van de eerste martelaren van de Franciscaanse missionarissen in Marokko sloot hij zich in 1220 bij hen aan. Hij trok op zijn beurt naar Noord-Afrika, Marokko, om daar het christelijk geloof te verspreiden onder de moslims. Echter, hij werd ziek en moest snel terugkeren. Het schip dat hem zou terugbrengen, werd door een storm uit koers geslagen en zo kwam hij op Sicilië terecht. Zijn werkterrein verschoof vanaf dat moment naar Italië en later ook naar Frankrijk. In 1221 ontmoette hij Franciscus van Assisi die hem opdroeg om zijn medebroeders in de theologie te bekwamen. Hij was een inspirerend prediker en slaagde er op die manier in om velen te bekeren tot het Christendom. Mede om die reden benoemde de toenmalige generaal-overste van de Minderbroeders hem in 1227 tot provinciaal van de regio Romagna in Italië, waar hij van 1222 tot 1224 als predikant had rondgetrokken. 

Een provinciaal is de kerkelijke overste van een kloosterorde van een ‘kloosterprovincie’ die meestal ongeveer samenvalt met de provinciegrenzen. In 1230 vroeg en kreeg hij ontslag omdat zijn gezondheidstoestand verslechterde. Hij stierf op 13 juni 1231 in Arcella, nabij Padua in Italië. Nog geen jaar later werd hij door paus Gregorius IX heilig verklaard. In 1946 werd hij als 'leraar van het evangelie' tot kerkleraar uitgeroepen. 

Dan kan je de heilige Antonius aanroepen want hij is de patroonheilige van de verloren voorwerpen. Daarbuiten is hij dat ook voor de Franciscanen, vrouwen en kinderen, armen, bakkers, mijnwerkers, het huwelijk, reizigers en verliefden. Bovendien is Antonius de patroon tegen schipbreuk, de pest en koorts. Maar ook voor de landbouwers is de heilige Antonius niet onbelangrijk. 

Enkele spreekwoorden maken dit duidelijk: 

Nog leuk om te weten is misschien dat de teunisbloem naar de heilige Antonius vernoemd werd omdat die rond zijn feestdag (13 juni) bloeit. Ben je ooit in de buurt van Padua (een 40-tal km van Venetië), dan kan je daar de Basilica di Sant'Antonio bezoeken. Deze werd rond zijn graf gebouwd. In Lissabon dan weer zou het kerkje Santo António à Sé gebouwd zijn op de plaats waar Antonius werd geboren. Hij is een zeer geliefde heilige in de Portugese hoofdstad. En sinds 1934 is Antonius een beschermheilige van Portugal: 13 juni is niet alleen zijn feestdag, het is zelfs een officiële feestdag in Lissabon. 

Dichter bij huis, in Achel wordt Sint Antonius van Padua vereerd sedert 1493. Tijdens de Franse Revolutie werd de plaats van verering, het klooster van de Franciscanessen in het Catharinadal, vernield. Het beeld van de heilige werd gered en overgebracht naar de parochiekerk. Elk jaar op de zondag na 13 juni wordt het beeld even teruggebracht naar het Catharinadal. Het gaat gepaard met een processie die een historisch en een religieus gedeelte bevat. In de namiddag is er een spontaan dorpsfeest in een verkeersvrij centrum. 

In het Park Bloemendal in Vaals, vind je nog een beeld van Sint-Antonius van Padua. Kom je af en toe in Maastricht, dan vind je daar de Sint-Antoniuskapel. Die bevindt zich in het Boschstraatkwartier, op de hoek van de Maastrichter Pastoorstraat met de Hochterpoort, op enkele meters ten noordoosten van de Sint-Matthiaskerk. En in diezelfde stad, in de Sint-Servaasbasiliek (vlakbij het Vrijthof), is een zijkapel aan hem gewijd. 

In Hasselt vind je een glasraam met ‘het ezelwonder’ in de Sint-Quintinuskathedraal in Hasselt. 

Het verhaal van het ezelwonder gaat als volgt: Antonius leefde in de tijd van de ketterij van de Albigenzen. De Albigenzen geloofden niet in de godheid van Christus maar ze geloofden ook niet in de werkelijke tegenwoordigheid van Christus in de Eucharistie. Antonius richtte zich in zijn preken regelmatig tot hen. Hij zei eens in een preek: “Op het altaar gebeurt de wezensverandering van brood en wijn in het lichaam en bloed van Christus. Het lichaam dat door de maagd ter wereld werd gebracht, dat aan het kruis hing, dat in het graf lag, dat op de derde dag verrees, dat naar de rechterhand van de Vader opsteeg: dat lichaam wordt dagelijks door de priester geconsacreerd en aan de gelovigen uitgereikt.” 

Een leider van die Albigenzen, een zekere Bononillo, ontkende ook die werkelijke tegenwoordigheid van Christus in de Eucharistie. Antonius probeerde hem met allerlei argumenten uit de Bijbel en de traditie te overtuigen maar het lukte niet. Antonius wilde daarom op een heel originele manier Bononillo overtuigen door met hem een weddenschap aan te gaan. Hij vroeg Bononillo of hij in de werkelijke tegenwoordigheid van Christus in de Eucharistie zou geloven als zijn ezel de hostie zou aanbidden. Op die weddenschap wilde Bononillo wel ingaan. Hij zou zijn ezel drie dagen geen eten geven en dan naar het dorpsplein brengen. Er zou daar een stapel hooi geplaatst worden en Antonius zou daar naartoe komen met het Heilig Sacrament. De keuze van de ezel zou bepalen wie de winnaar van de weddenschap zou zijn. Antonius bereidde zich voor op het evenement door drie dagen te vasten. Bononillo vertelde aan iedereen in de stad over de weddenschap en zijn overtuiging dat de ezel niets met het Heilig Sacrament zou doen maar gewoon snel het hooi zou gaan eten. Op de afgesproken dag bracht Bononillo de ezel naar het plein, naar het hooi. Op dat moment kwam ook Antonius met het Heilig Sacrament. En toen gebeurde iets wat niemand had verwacht. De ezel draaide zijn hoofd van het hooi weg en liep naar Antonius en het Heilig Sacrament. Toen boog de ezel zijn voorpoten en knielde. Wanneer Bononillo dat gebeuren zag, knielde hij ook onmiddellijk voor het Heilig Sacrament en geloofde in de Werkelijke Tegenwoordigheid. 

Kortom, Sint-Antonius is altijd een belangrijke heilige geweest in de Katholieke Kerk, vaak afgebeeld met een boek en/of het kind Jezus op zijn arm. (Danny Boelanders - foto Gust Ischen)