Het derde punt op de agenda van de gemeenteraad van Hamont-Achel ging over de
Groene Gordel Wal. Vooraleer de politieke bespreking aan bod komt, is het goed om even stil te staan bij wat het project precies inhoudt.
De stad wil het historische hart van Hamont groener, zachter en toekomstbestendig maken. Wat ooit deel uitmaakte van de middeleeuwse stadsomwalling, groeit uit tot een levendige groene gordel waar erfgoed, klimaat en levenskwaliteit elkaar versterken. De Wal en de Kloostertuin moeten uitgroeien tot plekken van rust, ontmoeting en beleving.
Vandaag wordt de Wal nog sterk gedomineerd door asfalt en parkeerzones, terwijl de zanderige ondergrond net kansen biedt voor vergroening en waterinfiltratie. In de plannen krijgt regenwater een hoofdrol. Langs de Wal komen beplante wadi’s, ondiepe groene greppels die regenwater opvangen en laten infiltreren in de bodem. Zo zou de waterinfiltratie stijgen van 9 naar 32 procent.
Het ontwerp vertrekt vanuit een Beeldkwaliteitsplan (BKP), dat richting geeft aan materiaalgebruik, ontharding en aanplanting. Het gebied wordt opgedeeld in vijf deelzones: de Wal zelf, de stadhuisdoorsteek, de Kloostertuin, de omgeving van de bibliotheek en die van De Posthoorn. Elke zone zoekt een evenwicht tussen erfgoedwaarde, klimaatdoelstellingen en gebruikskwaliteit, met als resultaat één samenhangende groene gordel rond het centrum.
Bij de uitwerking werden ook inwoners betrokken. Tijdens een participatiewandeling in oktober 2024 gingen bewoners, stadsbestuur, ontwerpteam en erfgoedpartners samen op pad. Een zestigtal deelnemers gaf ideeën mee over de inrichting van het centrum. Tijdens een tweede participatieavond werden de plannen verder verfijnd. Ook in de volgende fases wil de stad inwoners actief blijven betrekken.
Een belangrijk onderdeel is de stadhuisdoorsteek, die een nieuwe groene verbinding moet vormen tussen het stadsplein en De Wal. Waar vandaag vooral verharding en parkeerplaatsen liggen, komt ruimte voor wandelen en verblijven.
De doorsteek wordt ingedeeld in drie sferen:
- een schaduwkamer met zitelementen onder de beuken,
- een “eetkamer” met picknicktafels en vuurschaal voor kleinschalige activiteiten,
- en een zonnekamer met ligbanken en een kleine tribune, bruikbaar als ontspanningsplek of buitenklas.
Ook de Kloostertuin van het voormalige Ursulinenklooster krijgt een grondige opwaardering. De Engelse tuin, kapel en pianokamers verwijzen naar het 19de-eeuwse kloostercomplex, maar verkeren vandaag in verval. Erfgoedelementen zoals de Calvarieberg en het prieeltje zijn beschadigd, het groen is verouderd en de toegankelijkheid beperkt. Het project wil deze tuin opnieuw laten stralen door erfgoedelementen te herstellen, de tuin open te stellen als ontmoetings- en educatieruimte, biodiversiteit te versterken en het geheel duurzamer en beter toegankelijk te maken. Er komen deelruimtes met een eigen karakter, een centrale ontmoetingsplek bij het pianogebouw, groene gevels, pergola’s en een toegankelijk padennetwerk.
De omgevingsvergunningen voor de Kloostertuin en de buitenruimte van het stadhuis zijn intussen verleend. In 2026 starten de eerste werken. Zo groeit de Wal stap voor stap uit tot een klimaatvriendelijke stadsader waar erfgoed en toekomst samenkomen.
De recentste gemeenteraad moest goedkeuring verlenen aan het bestel, de gunningswijze en de raming voor de opdracht 'Uitvoering 'Groene gordel wal''. Morgen behandelen we die bespreking.