Al sinds 1980 is Toneelgroep Horizon een vaste waarde in Grote Brogel. Twee jaar na de oprichting, in 1982, brachten ze hun eerste stuk op de planken. Wat begon met acht spelers – vier dames en vier heren – groeide in ruim vier decennia uit tot een warme vereniging met een lange spelersgeschiedenis. “We zullen ondertussen zeker aan een zestigtal spelers zitten die hier ooit hebben meegedaan,” klinkt het. Wij spraken net voor een repetitie met regisseur Leon Schurmans, acteur Paul Cools en souffleur Fien Schrooten.
Dit jaar telt de actieve spelerskern elf acteurs, al is de bredere groep groter. In totaal zijn er zo’n 25 mensen betrokken bij de werking: spelers, techniek, decor, hulp achter de schermen. Lidgeld kennen ze niet. “Iedereen helpt waar hij of zij kan. Zonder die vrijwilligers zou het gewoon niet lukken.”
Repetities vanaf oktober, lezen al in mei
Voor een productie kruipt er heel wat werk in de voorbereiding. “In mei beginnen we al te lezen,” vertelt de groep. Een leesgroep doorspit dan een twintigtal leesstukken op zoek naar hét stuk. Pas wanneer duidelijk is wie er wil meespelen, wordt de definitieve keuze gemaakt. “De kunst is inschatten wie welke rol aankan. Dat lukt eigenlijk elk jaar vrij goed.”
Repeteren start in oktober, eerst twee avonden per week, later drie. Dat gaat zo door tot eind februari, wanneer de voorstellingen plaatsvinden. Dit seizoen staan er zes voorstellingen gepland. Drie avonden zijn al uitverkocht en de teller van de reservaties gaat razendsnel omhoog. “De eerste dag waren er al 500 tickets weg. In totaal zitten we al boven de duizend. We denken dat alles uitverkocht zal zijn.”
Komedie en dialect als handelsmerk
Wie aan Horizon denkt, denkt aan komedie. “We hebben nooit drama gedaan, het moet om te lachen zijn.” Ontspanning staat centraal. “Mensen moeten kunnen lachen en niet te veel moeten nadenken.”
Waar mogelijk wordt er in dialect gespeeld. “Dat is een meerwaarde voor dit soort toneel. Het klinkt spontaner.” Al lukt dat niet voor iedereen. Eén van de spelers is een ‘inwijkeling’ uit Aalst en geeft grif toe: “Ik kan dat dialect niet. Maar het publiek verstaat het hier wel goed.”
Opvallend: het publiek komt niet alleen uit Grote Brogel. “We hebben zelfs mensen uit Vlaams-Brabant. Die moeten soms goed opletten, maar de meesten volgen perfect.”
Van souffleur tot speler
Binnen de groep heeft Fien ook een indrukwekkende carrière als souffleur. “Ik ben 35 jaar souffleur” vertelt Fien. “In het begin moest ik vaker ingrijpen, nu bijna niet meer. De acteurs worden beter.” Vroeger zat de souffleur nog in een bak voor het podium met een klein gatje, vandaag staat die gewoon links en rechts van het podium.
Zenuwen horen er altijd bij. “Hoe dichter bij de première, hoe meer stress. Soms loopt de generale repetitie slecht en is de voorstelling zelf perfect. Dat is die adrenaline, en het publiek helpt ook. Als de eerste lach er is, zit je meteen in de goede flow.”
Tegenslagen en doorzettingsvermogen
In al die jaren bleef de groep niet gespaard van tegenslag. Een keer werd een productie een jaar uitgesteld door ziekte van een speelster. Een andere keer viel een acteur vlak voor de première uit door een ongeval met haar duim, waarna alles een maand werd verschoven. “Daar was veel begrip voor.”
Ook corona liet zich voelen. “Twee jaar hebben we niet gespeeld.” Toch bleef de groep overeind.
40ste stuk
Dit seizoen is extra bijzonder: het is de 40ste productie van de toneelgroep. “We hebben dat eens nageteld. Het klopt echt,” lacht men. Verschillende leden zijn al sinds begin jaren ’90 actief.
Nieuwe spelers blijven welkom. “In principe mag iedereen die met zijn hart voor toneel komt, meedoen.”
Eén boodschap willen ze nog meegeven: “We zijn vooral heel blij met al die vrijwilligers voor en achter de schermen. Zonder hen geen toneel. En zonder onze decorbouwer, Nestor Willekens, zou het ook niet mogelijk zijn om jaarlijks in zo’n prachtig decor te mogen spelen, voegt het trio er in één adem aan toe.
De voorstellingen gaan door in Zaal Brueghelheem, en dit op 27 en 28 februari, en 6, 7, 14 maart telkens om 20u00 en op 15 maart om 14u30.
Het stuk? Jan de man die alles kan
In de kleinste gemeente van het land is er in het gemeentehuis ook maar een klein aantal beambten. Hierdoor verloopt niet alles zoals verwacht. Het personeel is vaak met ‘andere’ zaken bezig dan met goed beleid. Zelfs de burgemeester en zijn schepenen lopen er wel eens de kantjes vanaf. En dan wordt er van Jan, een gewone beambte, verwacht dat hij alles oplost. De ene leunt op hem, de ander maakt misbruik van hem. Maar kan Jan, de man die alles kan, dit volhouden?
Marc Faes - Foto's Paul Cools