Staf Lambrechts (N-VA) stelde op de gemeenteraad een vraag rond overlast in Beringen: “Voor onze partijleden, fractie en het stadsbestuur blijft de aanpak van overlast en vandalisme een belangrijk aandachtspunt binnen het beleid. Dat werd de voorbije maanden opnieuw duidelijk. Zo piekten de feiten rond illegaal vuurwerk en bommetjes rond de eindejaarsperiode en waren er ook een aantal incidenten aan de schaatsbaan. Verder blijven er regelmatig overlastproblemen en vandalisme opduiken op meerdere gekende plaatsen in Beringen zoals aan de Cor, de sporthal in Koersel, de be-MINE site en OC De Buiting".
"We zien daarbij vooral dat rondhangende jongeren de grenzen van het toelaatbare opzoeken en overschrijden.
Laat dit zeker niet lijken alsof jongeren het probleem zijn. Integendeel, ook de Beringse jeugd is vaak zelf slachtoffer van deze overlast. Op verschillende evenementen, vaak georganiseerd voor en door jongeren, loopt het mis door vandalisme en wangedrag. Een recent en spijtig voorbeeld zijn de vernielingen aan materiaal van de Groes Party. Het zijn net de geëngageerde jongeren in Beringen die daar de dupe van worden, terwijl zij zich inzetten om iets positiefs op poten te zetten.
Dit fenomeen van normvervaging is geen uniek Beringse uitdaging, maar een breder maatschappelijk vraagstuk waar vele Vlaamse gemeenten voor staan. Vaak ligt de kern van het probleem bij een gebrek aan toezicht of een moeilijke opvoedingssituatie thuis.
Als beleidsmakers moeten we daarom niet enkel naar de symptomen kijken, maar ook naar de oorzaken, waarbij de verantwoordelijkheid van ouders een centrale rol speelt.
Er zijn al heel wat maatregelen in de goede richting genomen, zoals het verbod op het op zak hebben van vuurwerk rond de eindejaarsperiode, of de opening van O-City in Paal. Maar met de zomervakantie en een goedgevulde evenementenkalender voor de deur, is het een gepast moment om de huidige strategie scherp te stellen”.
Vandaar dan de volgende vragen van Staf:
A. Aanpak van overlast en vandalisme
- Welke concrete voorzorgsmaatregelen worden er momenteel getroffen om de overlast en feiten van vandalisme tijdens de komende zomermaanden tot een absoluut minimum te herleiden?
- Op welke manier wordt er gecommuniceerd over de geldende sancties voor overtreders, zodat de handhaving als een duidelijk signaal dient?
B. Preventie en opvoedingsondersteuning
- Welke gemeentelijke diensten nemen de sensibilisering van ouders en de ondersteuning in hun opvoedkundige rol op zich?
- Welke methodieken en kanalen hanteren deze diensten om de ouders effectief te bereiken en hen bij te staan in het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag bij hun kinderen?
Burgemeester Vints (VD&V) gaf volgend lang antwoord:
Laat me beginnen met te zeggen dat we de bezorgdheden die je hier aanhaalt absoluut erkennen. Wat je beschrijft - overlast, vandalisme en normvervaging - zien we vandaag niet alleen in Beringen, maar in heel wat steden en gemeenten. Ook hier in Beringen merken we dat jongeren soms grenzen opzoeken of overschrijden, en dat dit een impact heeft op de leefbaarheid én op andere jongeren die zich wél engageren. Dat laatste wil ik nadrukkelijk onderstrepen: jongeren zijn niet het probleem, maar vaak mee slachtoffer.
Tegelijk moeten we eerlijk zijn: dit is een complexe uitdaging. Wie ze wil aanpakken, moet verder kijken dan enkel de feiten op zich. Repressie alleen volstaat niet. Ze is nodig om grenzen te stellen en escalaties te vermijden, maar als we duurzame resultaten willen, moeten we ook inzetten op de oorzaken.
Daarom hebben we in onze meerjarenbegroting extra budget voorzien voor veiligheid: zowel via extra middelen als via het versterken van samenwerkingen.
Wat doen we concreet richting de zomer?
We combineren gerichte handhaving met preventie en aanwezigheid op het terrein. Zo wordt er, in overleg met de politie, vaker ingezet op voetpatrouilles op gekende overlastlocaties. Waar nodig bekijken we ook de inzet van camerabewaking. Onze gemeenschapswachten blijven een belangrijke rol opnemen binnen hun bevoegdheden.
Daarnaast bereiden we ons gebiedsgericht voor. Op verschillende sites, zoals be-MINE en andere gekende plaatsen, zijn er vooraf overlegmomenten om gerichte acties te bepalen in functie van de zomer en de evenementenkalender. Dat kan gaan van extra toezicht tot concrete ingrepen in de inrichting van de publieke ruimte, omdat we weten dat die inrichting gedrag kan sturen of net ontmoedigen.
We communiceren onder meer via sociale media, b-magazine, posters/affiches,... ook duidelijk over regels en sancties. Bij de communicatie over het vuurwerkverbod via onder meer sociale media van de stad, verwezen we bijvoorbeeld expliciet naar de mogelijke gevolgen. De GAS-codex blijft daarbij een belangrijk instrument. Voor minderjarigen vanaf 14 jaar wordt systematisch bemiddeling aangeboden, vaak met een alternatieve sanctie. In 2025 ging het om 40 dossiers, waarvan 19 minderjarigen.
Daarnaast blijft ook het gesprek belangrijk. Wijkagenten gaan, wanneer dat zinvol is, in dialoog met ouders na feiten. Dat wordt niet altijd evident onthaald, maar het blijft belangrijk om duidelijk te maken wat de gevolgen zijn en ouders hun verantwoordelijkheid te laten opnemen.
Maar zoals gezegd: we gaan breder dan handhaving alleen.
Eind 2024 zijn we gestart met het zogenaamde TOP-traject: een thematische aanpak van overlast en vandalisme via een sterk partnernetwerk. Daarin brengen we verschillende stadsdiensten (waaronder Integrale Veiligheid, Samenleven, Jong, Sport,...), politie, scholen en organisaties (zoals Arktos, Saamo, Integra, AP Hogeschool, Hannah Arendt Instituut, vzw Oasis, Fundament coaching) samen om de problematiek in haar geheel te bekijken.
We hebben daarbij bewust gekozen voor een onderbouwde aanpak. Dat betekent dat we eerst grondig kijken naar de mogelijke oorzaken: thuissituaties, groepsdruk, schoolcontext, sociale media, verveling, middelengebruik…
Van daaruit hebben we een beleidskader ontwikkeld met drie duidelijke bouwstenen:
nabijheid – met aanwezigheid van jeugdwelzijnswerkers en brugfiguren, maar ook voldoende en aantrekkelijke vrijetijdskansen;
communicatie en positieve beeldvorming;
en de inrichting van de publieke ruimte.
Dat kader zetten we vandaag al concreet in. Bijvoorbeeld op sites zoals Regina Mundi en be-MINE, waar we gebiedsgericht werken en acties op maat uitwerken. Maar ook via gerichte projecten voor en met jongeren zelf.
Zo is er O-City in Paal, waar we een leegstaand jeugdlokaal nieuw leven hebben gegeven samen met jongeren en Arktos. Vanuit een eerdere situatie van overlast in het park zijn we met die jongeren in gesprek gegaan en een traject opgestart waarin zij zelf mee vorm geven aan de plek. Dat resulteerde onder meer in een gezamenlijke muurschildering, maar vooral in iets belangrijkers: jongeren die zich betrokken voelen, verantwoordelijkheid opnemen en een positievere relatie opbouwen met de buurt.
Daarnaast is er het project Grondstof, waarin we samen met jongeren werken aan ideeën die ze hebben voor hun eigen omgeving of buurt(en), zoals het creëren van geschikte hangplekken om overlast te voorkomen.
We communiceren daar ook heel gericht over via de kanalen waar jongeren zelf actief zijn, zoals Instagram en TikTok via het account van Jeugd Beringen, zodat we hen effectief bereiken en betrekken.
Dan je vraag rond preventie en opvoedingsondersteuning.
Die verantwoordelijkheid ligt bij onze dienst “Jong”, die jeugdbeleid, onderwijs en gezinsondersteuning samenbrengt. Zij werken nauw samen met het netwerk van het Huis van het Kind en tal van partners zoals onder meer Arktos.
Om ouders effectief te bereiken, zetten we sterk in op een outreachende aanpak. Dat betekent dat we niet wachten tot mensen zelf aankloppen, maar actief naar gezinnen toe gaan, hen begeleiden en toeleiden naar ondersteuning of naar zinvolle vrijetijdsbesteding voor hun kinderen.
We weten dat opvoeding vandaag niet altijd evident is, en net daarom kiezen we ervoor om ouders daarin te versterken, niet te veroordelen. Tegelijk blijft ouderlijke verantwoordelijkheid een belangrijke schakel in het geheel.
Samengevat:
De aanpak van overlast en vandalisme vraagt geen snelle slogans, maar een consequente en geïntegreerde aanpak. In Beringen kiezen we bewust voor die dubbele strategie: duidelijk in handhaving waar nodig, maar tegelijk sterk inzetten op preventie, nabijheid en samenwerking. Alleen zo kunnen we niet alleen reageren op incidenten, maar ze ook voorkomen. Dat is de lijn die we vandaag doortrekken, ook richting de zomer en de komende beleidsperiode.